ناصالح مىگردد . « 1 » در تفسير « روح البيان » بعد از اشاره به ارتباط عمل صالح با بهره‌گيرى از غذاى حلال به اشعار زير استناد شده : علم و حكمت زايد از لقمه‌ى حلال * عشق و رقّت آيد از لقمه‌ى حلال ! لقمه تخم است و برش انديشه‌ها * لقمه بحر و گوهرش انديشه‌ها و در شعر ديگرى نقل مىكند : قطره‌ى باران تو چون صاف نيست * گوهر درياى تو شفّاف نيست ! « 2 » در تفسير اثنى عشرى ، در ذيل همين آيه نيز اشاره به رابطه‌ى صفا و نورانيّت قلب و اعمال صالح با تغذيه‌ى حلال شده است . « 3 » رابطه‌ى تغذيه و اخلاق در روايات اسلامى گرچه رابطه‌ى بالا در آيات قرآنى كمرنگ نبوده و تنها اشارتى به چشم مىخورد ؛ ولى اين معنى ( رابطه‌ى اخلاق و تغذيه ) در روايات اسلامى دامنه‌ى گسترده‌اى دارد كه نمونه‌هايى از آن را در ذيل از نظر مىگذرانيم : در يك سلسله از روايات ، به رابطه‌ى تغذيه با سوء اخلاق اشاره شده است از جمله : 1 - در روايات متعدّدى مىخوانيم : يكى از شرايط استجابت دعا پرهيز از غذاى حرام ؛ از جمله ، در حديثى آمده است كه شخصى نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و عرض كرد : احبّ ان يستجاب دعائى ؛ دوست دارم دعاى من مستجاب شود ! » پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمود : طهّر مأكلك و لا تدخل بطنك الحرام ؛ غذاى خود را پاك كن و از غذاى حرام پرهيز نما ! » « 4 » همين معنى از همان بزرگوار با تعبير ديگرى آمده است ، مىفرمايد : من احبّ ان يستجاب دعائه فليطيّب مطعمه و مكسبه ؛ كسى كه دوست دارد دعايش مستجاب شود ، طعام و كسب و كار خود را از حرام پاك كند ! » « 5 » با توجه به اينكه در حديثى از امام صادق عليه السّلام مىخوانيم : انّ اللّه لا يستجيب دعاء

--> ( 1 ) . به تفسير نمونه ، جلد 14 ، ذيل آيهء 51 مؤمنون مراجعه شود . ( 2 ) . « روح البيان » ، جلد 6 ، صفحهء 88 . ( 3 ) . تفسير « اثنى عشرى » ، جلد 9 ، صفحهء 145 . ( 4 ) . بحار ، جلد 90 ، صفحهء 373 . ( 5 ) . همان مدرك ، صفحهء 372 .